Kuala Lumpur, 16 Julai 2026 – Institut Demokrasi dan Hal Ehwal Ekonomi (IDEAS) mengalu-alukan usaha kerajaan untuk memperkukuh Kumpulan Wang Amanah Negara (KWAN) menerusi Rang Undang-Undang (RUU) Kumpulan Wang Amanah Negara 2026. RUU ini memperkenalkan beberapa pembaharuan penting, termasuk meletakkan sumbangan kepada KWAN di bawah asas perundangan, menubuhkan sebuah badan pentadbir khusus serta memperluas mandat pelaburannya. Ia juga menggantikan mekanisme sumbangan budi bicara PETRONAS dengan mewajibkan kerajaan menyumbang sekurang-kurangnya 2% daripada dividen PETRONAS, 0.1% daripada unjuran hasil Kerajaan Persekutuan dan 2% daripada duti eksport sumber asli yang semakin menyusut.

KWAN ditubuhkan pada tahun 1988 bagi memelihara kekayaan sumber asli Malaysia untuk generasi akan datang, dengan tujuan menukarkan hasil daripada sumber asli yang terhad kepada aset negara yang mampu memberikan manfaat jangka panjang. Pertumbuhan KWAN yang sederhana sepanjang lebih tiga dekad lalu menunjukkan keperluan untuk memperkukuh bukan sahaja mandat pelaburan, malah aspek tadbir urus, ketelusan dan kebertanggungjawabannya.

Walaupun RUU ini memperluas kuasa pelaburan KWAN dengan ketara, ia menyediakan perlindungan yang agak terhad bagi memastikan kuasa tersebut dilaksanakan secara telus, bebas dan tertakluk kepada pemantauan Parlimen yang bermakna.

Draf RUU ini menumpukan kuasa yang besar kepada cabang Eksekutif. Menteri akan melantik keseluruhan Ahli Lembaga Pengarah, meluluskan Peruntukan Aset Strategik, melantik pengurus dana utama, memberi kebenaran untuk penubuhan syarikat pelaburan serta boleh mengeluarkan arahan kepada Lembaga Pengarah. Fasal 7 mewajibkan KWAN untuk mengemukakan laporan dan penyata kewangan kepada Menteri Kewangan, namun tidak mewajibkan laporan tersebut dibentangkan secara terus kepada Parlimen. Walaupun kebertanggungjawaban menteri merupakan prinsip penting dalam sistem Perlembagaan, kuasa ini perlu diimbangi dengan perlindungan yang lebih kukuh bagi memperkukuh kebebasan operasi, ketelusan dan kebertanggungjawaban kepada Parlimen.

RUU ini juga terlepas peluang untuk memperkukuh peranan Parlimen dalam menjalankan fungsi pemantauan. Kelulusan Parlimen hanya diperlukan bagi pengeluaran dana yang melebihi had yang ditetapkan oleh undang-undang. Parlimen tidak diberikan sebarang peranan rasmi dalam meneliti pelantikan jawatan, menyemak strategi pelaburan, memantau prestasi atau menilai pengaturan tadbir urus KWAN.

Begitu juga, walaupun RUU ini membenarkan Kumpulan Wang Amanah Negara (Diperbadankan) menubuhkan syarikat pelaburan dengan kelulusan menteri, ia tidak memberikan panduan yang mencukupi mengenai aspek tadbir urus, pemilikan, pelaporan dan kebertanggungjawaban syarikat tersebut. RUU ini juga tidak mewajibkan penerbitan Peruntukan Aset Strategik atau penanda aras utama pelaburan, sekali gus mengehadkan ketelusan mengenai bagaimana kekayaan negara akan diuruskan.

Institusi yang kukuh bukan sahaja bergantung kepada kuasa pelaburan yang luas, tetapi juga memerlukan mekanisme kebertanggungjawaban yang jelas, ketelusan dan pemantauan yang berkesan. Perlindungan ini sewajarnya diperuntukkan secara jelas dalam undang-undang dan bukannya diserahkan kepada peraturan atau amalan pentadbiran pada masa hadapan.

Malaysia kini mempunyai peluang untuk memperkukuh kerangka tadbir urus KWAN selaras dengan piawaian antarabangsa bagi dana kekayaan berdaulat, termasuk Prinsip Santiago (24 prinsip dan amalan yang diterima di peringkat antarabangsa untuk menggalakkan ketelusan, tadbir urus baik, kebertanggungjawaban dan amalan pelaburan berhemat, di samping memupuk dialog yang lebih terbuka serta pemahaman yang lebih mendalam mengenai dana kekayaan berdaulat). Langkah ini akan meningkatkan keyakinan awam serta membantu melindungi KWAN daripada tekanan politik jangka pendek, di samping memastikan matlamat jangka panjangnya sebagai dana untuk kepentingan negara terus terpelihara.

Bagi memperkukuh RUU ini, IDEAS mengesyorkan agar Parlimen:

1. Memperkukuh kebebasan Lembaga Pengarah melalui proses pelantikan yang lebih telus dan berasaskan merit, dengan penelitian yang sewajarnya oleh Parlimen;
2. Mewajibkan penerbitan Peruntukan Aset Strategik, objektif pelaburan, penanda aras prestasi dan kerangka pengurusan risiko, tertakluk kepada kerahsiaan komersial yang munasabah;
3. Mewajibkan KWAN membentangkan laporan tahunan yang merangkumi penyata kewangan beraudit, prestasi pelaburan, pematuhan terhadap mandat pelaburan, perkembangan tadbir urus serta risiko utama; dan
4. Menjelaskan keperluan berkaitan tadbir urus, pemilikan, pelaporan dan audit bagi syarikat pelaburan yang ditubuhkan di bawah Akta ini, di samping mewajibkan semakan berkala secara bebas terhadap aspek tadbir urus dan prestasi berdasarkan piawaian tadbir urus dana kekayaan berdaulat yang diiktiraf di peringkat antarabangsa.

KWAN seharusnya menjadi lebih daripada sekadar sebuah dana pelaburan. Ia perlu menjadi contoh pengurusan kewangan awam yang telus, bertanggungjawab dan ditadbir secara profesional. Memperkukuh RUU ini sebelum ia diluluskan akan memberikan perlindungan yang lebih baik terhadap kekayaan negara serta meningkatkan keyakinan rakyat terhadap pengurusan aset awam.

— TAMAT —

Muat Turun Fail PDF Kenyataan Media Di sini

Untuk pertanyaan, sila hubungi:
Ryan Panicker

Pengurus, Advokasi dan Program
T: 03 – 2070 8881/8882 | E: ryannesh@ideas.org.my